activEK – Centrum Zdrowego Człowieka

Blog

Żywnościowe wybory

Zastanawialiście się kiedyś dlaczego kupujecie jakieś produkty, a na inne nawet nie spojrzycie? Co decyduje o tym, jaką zawartość wózków zobaczymy po waszych zakupach? Składa się na to mnóstwo czynników. Niektóre są bardzo oczywiste, inne mogą być dla was zaskoczeniem. W kilku kolejnych artykułach pokrótce opiszę jakie są główne determinanty wyboru żywności. Może po przeczytaniu tego bardziej świadomie zrobicie zakupy.

Kluczowym czynnikiem powodującym to, że w ogóle jemy jest bez wątpienia głód. Na wybór żywności składają się:

  • Uwarunkowania biologiczne: głód, apetyt, i smak
  • Uwarunkowania ekonomiczne: koszty, przychody, dostępności
  • Uwarunkowania fizyczne: dostęp do edukacji, umiejętności (np. gotowania) i czas
  • Czynniki społeczne: kultura, rodzina, rówieśnicy i wzory posiłków
  • Uwarunkowania psychologiczne: nastrój, stres i poczucie winy
  • Postawy, przekonania i wiedza na temat żywności

Dziś zajmę się pierwszym z wymienionych punktów, a mianowicie uwarunkowaniami biologicznymi wyboru żywności:

  • Głód i sytość
  • Nasze potrzeby fizjologiczne zapewniają podstawowe determinanty wyboru żywności. Ludzie potrzebują energii i składników odżywczych, aby przetrwać. Właśnie w tym celu organizm wykształcił mechanizmy reagujące na uczucie głodu i sytości. Ośrodkowy układ nerwowy jest zaangażowany w kontrolę równowagi pomiędzy ośrodkami głodu stymulując apetyt i spożycie pokarmu.
  • Spożywane węglowodany, białka i tłuszcze generują sygnały sytości o różnej sile. Dostępne dane wskazują, że tłuszcz ma najniższą moc sycącą, węglowodany mają pośredni wpływ a białka zostały uznane za najbardziej sycące (Stubbs 1996).
  • Gęstość energetyczna diety wywiera silne działanie na poczucie sytości. Diety o niskiej gęstości energii generują większe uczucie sytości niż diety o wysokiej gęstości energii. Wysokiej gęstości energii o wysokiej zawartości tłuszczu i / lub wysokiej zawartości cukru w żywności może doprowadzić do biernego nadmiernego spożycia pokarmów i to w sposób niezamierzony. Dlatego tak często dietetycy i lekarze ostrzegają przed żywnością typu fast food.
  • Ważnym sygnałem sytości może być wielkość przyjmowanej porcji żywności. Wiele osób nie zdaje sobie sprawy z tego, jak odpowiednio dobrać wielkość porcji, a tym samym nieumyślnie pochłaniają wraz z pokarmem nadmiar energii.

 Smakowitość

  • Smakowitość jest proporcjonalna do przyjemności, którą doświadczamy podczas jedzenia. Jest ona uzależniona od właściwości sensorycznych żywności, takich jak smak, zapach, teksturę i wygląd. Słodkie pokarmy i te, które zawierają duże ilości tłuszczu mają niezaprzeczalnie ogromny wpływ na nasze odczucia zmysłowe. To nie jest zaskakujące, że jedzenie nie jest wyłącznie postrzegane jako źródło pożywienia, ale jest często spożywane dla wartości smakowej.
  • Wpływ smaku na apetyt i przyjmowanie pokarmu przez ludzi badano wielokrotnie. Bezspornie można stwierdzić, że istnieje korelacja między wzrostem spożycia żywności ze wzrostem smakowitości. Zwiększając różnorodność pokarmów możemy również zwiększyć spożycie żywności, a co za tym idzie energii, i w krótkim czasie zmienić bilans energetyczny (Sorensen i in. 2003). 
  • Aspekty sensoryczne
  • Smak jest konsekwentnie zgłaszany jako główny wpływ na wybór żywności. W rzeczywistości, smak jest sumą wszystkich stymulacji sensorycznych, które odbieramy podczas spożywania pokarmu. Obejmuje to nie tylko smak, ale także zapach, wygląd i konsystencję żywności. Te aspekty sensoryczne mogą wpływać w szczególności na spontaniczny wybór żywności.
  • Od najmłodszych lat, smak wpływa na wybór żywności. Upodobanie do słodyczy i niechęć do goryczy są uważane za cechy wrodzone u człowieka (Steainer 1977). Upodobania i niechęć do żywności rozwija się poprzez doświadczenia, obserwację naszych postaw, przekonań i oczekiwań (Clarke, 1998). Dlatego tak ważne jest, aby matka w ciąży spożywała różnorodną żywność, tak samo po porodzie, w momencie karmienia piersią. Dziecko wówczas będzie otwarte na nowe smaki, a nie będzie się ograniczało do monodiety i stawało się niejadkiem.

Źródło:

  1. Johnstone AM & Harbron CG (1996) Breakfasts high in protein, fat or carbohydrate: effect on within-day appetite and energy balance. European Journal of Clinical Nutrition 50: 409-17.
  2. Sorensen LB, Moller P, Flint A, Martens M, Raben A (2003). Effect of sensory perception of foods on appetite and food intake: a review of studies on humans. Int J Obes Relat Metab Disord. 27:1152-1166.
  3. Steiner JE (1977). Facial expressions of the neonate infant indicating the hedonics of food-related chemical stimuli. In: Weiffenbach J. ed. Taste and development: The Genesis of Sweet Preference. (DHEW Publication No. NIH 77-1068). Washington DC: US Government Printing Office, pp 173.
  4. Clarke JE (1998) Taste and flavour: their importance in food choice and acceptance. Proceedings of the Nutrition Society 57: 639-643.a
logosactivek.png

Oferta

opinie-trojmiasto-png.png

Kontakt

activEK – Centrum Zdrowego Człowieka
ul. Szyprów 4 (obok osiedla Nowe Orłowo)
81-561 Gdynia Orłowo

tel. kom. +48 501 546 150
e-mail: ek@acivek.pl

Ten serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt wg ustawień przeglądarki.

Copyright © 2020 ACTIVEK – CENTRUM ZDROWEGO CZŁOWIEKA.